دانلود مداحی ( سینه زنی شور ) مربوط به مدافعان حرم بصورت مستقیم از سرور سایت رهبران شیعه

فلسفه علم و علم کشی که در دسته های عزاداری

علم در اصطلاح عزاداری حسینی از ابزارهایی است که در هیئت ها و دسته های مذهبی به کار گرفته می شود. این علامت ها نشانه های گروه های عزادار محسوب می شود.علم در حقیقت به عنوان سمبلی برای تداعی کردن واقعه کربلا طراحی شده است نشانه هایی مانند دست بریده یا شاخه های نخل ,ابزارآلات جنگ مانند سپر و شمشیر و یا تزیین یک چوب بلند با پارچه های سبز و قرمز و نصب ابزار آلات جنگی و … از علم های اصیل محسوب می گردد.
متاسفانه علم و علم کشی در طول تاریخ خصوصا از عهد سلاطین صفوی و یا در عصر قاجار در اثر ارتباط با کشورهای اروپایی و تاثیر پذیری از آداب و سنت های مسیحیان مورد تحریف و انحراف قرار گرفته است.
اضافه کردن مجسمه های بی ربط مانند کله اژدها یا تعدادی زبانه و گلدان و طاووس و سر حیوانات , تزیین با طلا و نقره و , نصب فانوس و مشعل, یا طراحی شکل علم به صورت صلیب از مهمترین تحریفات علم و علم کشی است که گاهی عزاداران و عزاداری را از محتوا و اصل اقامه شعایر دینی باز می دارد.

در فرهنگ عاشورا درباره اصطلاحات فوق می خوانیم : علم،علمات : پرچم،رایت،بیرق،نشان لشکر،آنچه به سر نیزه بندند،درفش.در اصطلاح عزادارى‏حسینى، نام علم و علامت‏خاصى است که هر هیئت و دسته،ویژه خود دارد و آن را ازدسته‏هاى دیگر متمایز مى‏سازد.«نخل،چوب بسیار بلند همچون درخت تبریزى متوسطکه در تعزیه خوانى پیشاپیش دسته‏ها برند و بر سر آن،گاه شکل پنجه‏اى از فلز باشد و گاه‏پارچه سیاه بر آن بپوشانند». «گر چه سردار علم در خون نشست دستهایت روى رایت مانده است». در میدان کربلا نیز،علمدار لشکر امام حسین‏«ع‏»،حضرت ابا الفضل بود.از شعار عربهاى‏عراقى عزادار نیز این است:«رفع الله رایه العباس‏»،پرچم عباس،افراشته باد.

علمدار : از لقبهاى قمر بنى هاشم است که در کربلا،پرچم لشکر امام بر دوش او بود. نقش‏علمدار در میدان نبرد،مهم بود و عامل حفظ انسجام نیروهاى سپاه محسوب مى‏شد.روزعاشورا،امام حسین‏«ع‏»یاران اندک خود را به سه جناح چپ و راست و قلب تقسیم کرد وبراى هر یک فرماندهى برگزید و پرچم را به دست برادرش عباس داد)بحار الانوار،ج ۴۵،ص ۵ و ۳۹( روز عاشورا نیز چون عباس‏«ع‏»خدمت امام آمد و از او اذن میدان طلبید،امام گریست‏و ابتدا اجازه نداد و فرمود:تو علمدار منى،اگر تو بروى و کشته شوى،سپاه من از هم‏مى‏پاشد:«یا اخى انت صاحب لوائى و اذا مضیت تفرق عسکری » (معالى السبطین،ج ۱،ص ۴۴۱)

بر این اساس علم یا «علامت»، از ابزار و وسایل عزادارى امام حسین(ع) است که در هیئت‏ها و دسته‏هاى مذهبى به کار گرفته مى‏شود. هرچند اصل حمل کردن علم ناشی از انگیزه پیروی علمداری حضرت عباس باشد ؛ اما به صورت قطع حمل‌ عَلَم‌ عریض‌ و طویل‌که‌ به‌ شکل‌ صلیب‌ مسیحی‌ هاست‌ و در روی‌ بازوهای‌ این‌ علم‌ کذایی‌، اشکالی‌ از خورشید،کشکول‌، تبرزین‌، کبوتر و اژدها و… نصب‌ شده‌ و بر سر علم‌ هم‌ چند زنگوله‌ آویزان‌ که‌مفهوم‌ درستی‌ از این‌ اشکال‌ و اشیا فهمیده‌ نمی‌شود, همگی این ابزار پس از ارتباط ایران با اروپایى‏ها در عصر قاجار، از آیین‏هاى مذهبى مسیحیت اقتباس شده است. این ابزار، نماد و مظهرى است که گاهى عزاداران را از محتوا و اصل عزادارى و اقامه شعائر دینى بازمى‏دارد.(فرهنگ عاشورا، ص ۳۴۶.)

121

در صورتی‌ که‌ علم‌ به‌ معنای‌ علامت‌و نشانه‌ (پرچم‌) و حمل‌ آن‌ در میدان‌ جنگ‌، مرسوم‌ بوده‌ است‌. در آن‌ زمان‌ به‌ هنگام‌جنگ‌، پارچه‌ای‌ را به‌ رنگ‌ دل‌خواه‌ یا طبق‌ قرارداد، بر چوب‌ بلندی‌ می‌بستند و آن‌ را دردست‌ پرچم‌دار که‌ از شجاع‌ترین‌ نیروهای‌ رزمی‌ بود، می‌دادند و جنگ‌ جویان‌ با دیدن‌ آن‌موقعیت‌ دوست‌ و دشمن‌ را تشخیص‌ می‌دادند. اگر بنا بود که‌ علم‌های‌ آن‌ زمان‌، مثل‌علم‌هایی‌ باشد که‌ امروزه‌ در بعضی‌ از مراسم‌ عزاداری‌ حمل‌ می‌شود، چندین‌ نفر از نیروی‌رزمنده‌ را از انجام‌ وظیفه‌ باز می‌دارد. متاسفانه حمل علم های کنونی با اشکال مختلف , از آفت‌ها و خرافاتی‌ است که‌ مراسم‌ عزاداری‌ را تهدید می‌کند و اگر در برابر آن‌ هوشیار نباشیم،ممکن‌ است‌ کل‌ هدف‌ را از این‌ مراسم‌ مخدوش‌ کند، امروزه‌ ما شیعیان‌، در برابر چشم‌ میلیون‌ها بیننده‌ در سراسر جهان‌ قرار داریم‌، چه‌بسا این‌ مراسم‌ به‌ وسیله‌ ماهواره‌ها به‌ سراسر جهان‌ نشان‌ داده‌ می‌شود. انجام‌ این‌ گونه‌برنامه‌ها برای‌ ناظران‌ جهانی‌ پرسش‌ برانگیز است‌.

منابع: ۱. فرهنگ عاشورا , جواد محدثی ۲. عزاداری‌ از نگاهی‌ دیگر ,سبحان‌ عصمتی‌


 فرآوری و تنظیم مطلب :  سایت رهبران شیعه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

code